Hế lô anh em, lại là tôi đây.  

Hôm qua chị Hương Giang đồng nghiệp của tôi có nhắn cho tôi một cái ảnh lúc tôi onboard. Chị là người đầu tiên đón tôi vào công ty, lo cho tôi từng thứ một, từ cái thẻ ra vào cho tới chỗ ngồi đầu tiên. Nhìn tấm ảnh chị gửi tôi mới giật mình, hóa ra hôm nay là tròn hai năm tôi vào Viettel Software. Mới đó thôi mà đã hai năm, nhìn lại thấy xa thật, mấy gương mặt trong khung hình ngày đó giờ cũng đã mỗi người một phương hết rồi.  

Lẽ ra cái mốc hai năm phải là dịp để vui, mà thú thật ngồi đây lòng tôi cứ chùng xuống, vui thì vẫn vui, nhưng lẫn vào đó là chút ngậm ngùi khó gọi tên, thời gian trôi nhanh quá, người cũ lần lượt rời đi, nhiều thứ đã đổi khác hết. Tôi viết không phải để khoe, chỉ là muốn trải lòng tí thôi. Để tôi kể từ đầu cho anh em hình dung nhé.  

Chap 1: Thằng techlead chán đời  

Trước khi vào Viettel, tôi làm ở GHTK gần hai năm, vị trí của tôi lúc đó cũng tạm ổn, lúc đó tôi là senior kiêm lead dự án. Nhưng tới thời điểm gần giữa năm 2024 thì tôi thấy bí. Công ty cứ đổi mô hình bộ máy xoành xoạch, đổi tới đổi lui mà cái vấn đề thật sự thì vẫn nằm im đó, không ai giải quyết. Tôi đi làm mà cảm giác như đang dẫm chân tại chỗ, não không nạp thêm được cái gì mới, và tệ hơn là tôi thấy mình đang đi sai hướng.  

Cái cảm giác đó nó âm ỉ, khó chịu lắm. Kiểu biết là không ổn nhưng vẫn cứ nán lại, một phần vì quen, một phần vì ngại thay đổi. Ai từng ở trong tình cảnh đó chắc cũng hiểu, biết phải đi mà chân thì nặng như đeo chì.  

Cũng may lúc đó tôi có quen anh Thuận, ảnh đã kéo tôi ra khỏi cái vũng đó và cho tôi cơ hội vào Viettel Software. Sau này nhìn lại, bài học lớn nhất anh để lại cho tôi không nằm ở kỹ thuật hay quản lý gì cả, mà là một thứ đơn giản đến mức gần như ai cũng bỏ qua: phải biết nhận ra đúng lúc khi cái môi trường mình đang đứng không còn giúp mình lớn lên nữa, và phải đủ dũng cảm để bước đi, thay vì ở lại chỉ vì quán tính. Nghe thì nhẹ tênh, nhưng lúc thật sự ở trong cuộc thì khó kinh khủng.  

Mãi sau tôi mới ngộ ra thêm một điều: muốn thoát khỏi cái vũng đó, cần đủ hai thứ cùng một lúc. Một là bản thân mình phải dám thay đổi. Hai là phải có một người tin vào mình đúng vào lúc mình chán nản và mất phương hướng nhất, dám đặt cược vào mình trước cả khi mình kịp tự tin trở lại. Thiếu một trong hai thì chắc tôi cũng chẳng ngồi đây hôm nay. Anh Thuận chính là người thứ hai đó, và trên hành trình sau này anh còn chỉ điểm cho tôi nhiều thứ nữa - chẳng hạn như "để anh xem" hehe.  

Mà nói tới những ngày đầu thì không thể không nhắc anh Đoan. Giai đoạn mới vào, PM cũ không hỗ trợ tôi mấy, quy trình bên này lại khác hẳn mấy chỗ tôi từng làm, lắm lúc lúng túng đủ kiểu, làm cái gì cũng phải dò. Anh Đoan thì nhiệt tình theo kiểu siêu hiếm gặp, từ trước cả khi tôi onboard anh đã hỗ trợ rồi, sau đó dẫn tôi đi từng bước từng bước qua từng quy trình một. Không có anh thì cái giai đoạn đầu của tôi chắc còn vất vả hơn nhiều thậm chí nghỉ ngay từ ngày thứ 2 rồi chứ giỡn.  

Chap 2: Đập đi xây lại từ đầu website truyền thông của Tập đoàn  

Vào Viettel, tôi nhận vai techlead dự án. Rồi không lâu sau thì gánh cả một mảng rộng hơn ở Trung tâm.  

Cú đấm đầu tiên đập thẳng vào mặt tôi là dự án Viettel Family 4.0. Nói cho dễ hiểu thì bọn tôi phải đập đi xây lại cái website truyền thông của Tập đoàn, cái website cũ đã chạy cả chục năm rồi, giờ phá bỏ hết để làm lại từ đầu. Anh em nào từng phải đập đi xây lại một thứ đang sống, đang có người dùng thật chạy trên đó từng giờ, thì hiểu cái cảm giác này, áp lực kỹ thuật chỉ là một phần, áp lực tiến độ mới là thứ làm tôi mất ngủ. Sai một nhịp là vỡ kế hoạch của cả Tập đoàn, chuyện nghiêm trọng chứ không phải chuyện đùa.  

Mà nói trước cho rõ, bọn tôi không làm kiểu tù mù rồi "may mà chạy". Thực tế là team cày ngày cày đêm, ngồi tính chi li từng tí một về kiến trúc, từng function, mỗi quyết định đặt xuống đều phải có lý do của nó chứ không phải nhắm mắt làm bừa rồi cầu trời. Mệt, nhưng là cái mệt của người biết mình đang làm gì.  

Và cái khoảnh khắc tôi sướng nhất không phải lúc mấy cái con số đẹp đẽ nào đó nhảy lên màn hình. Mà là lúc nghe tin hệ thống chạy ổn định, ngày qua ngày không sự cố, rồi tới khi được Tập đoàn ghi nhận. Với người làm kỹ thuật, được nghe "nó chạy êm, không có vấn đề gì" mới là lời khen đã tai nhất, hơn mọi thứ. Giờ cái hệ thống đó phục vụ hàng triệu lượt đọc mỗi tháng và nhận đủ thể loại giải thưởng cấp Tập đoàn, nhưng thật lòng thì tôi nhớ cái cảm giác yên tâm khi nó đứng vững hơn là nhớ cái giải thưởng.  

Chap 3: Cái khó của việc lôi AI vào tận dây chuyền sản xuất  

Có một giai đoạn tôi cứ nghĩ mãi một câu: anh em mình làm cật lực rồi, chẳng lẽ cứ lấy sức người ra cày mãi? Thế là tôi ngồi mò AI, từ RAG cho tới prompt engineering bla bla, rồi tìm cách nhét nó vào những khâu xương nhất trong quy trình. Không phải mấy chỗ hào nhoáng đâu, mà là việc anh em tôi lúc đó phải đụng tới hằng ngày như viết code, ngồi bóc tách yêu cầu, rồi cả khâu quản lý dự án.  

Nhưng cái khó nhất nó lại không nằm ở kỹ thuật. Tầm đó là khoảng nửa đầu năm 2025, đa phần anh em nhìn AI như một thứ đồ chơi, nửa tin nửa ngờ. Anh em trong team tôi cũng vậy, nhiều người không muốn dùng, bảo cái thứ nó nhả ra thì làm sao đủ chất lượng mà giao việc thật. Mà nói thật là tôi hiểu, vì chính tôi trước đó cũng nghĩ y chang.  

Lúc đó thì tôi biết là không đi thuyết phục suông anh em được, vì nói mồm thì ai mà tin. Thế nên tôi tự làm trước, ngồi xuống huấn luyện, hướng dẫn anh em từng chút một, rồi lấy chính kết quả thật ra chứng minh cho anh em thấy, cùng một việc, làm theo cách mới thì ra sao, nhanh tới đâu, chất lượng có giữ được không. Tới khi anh em tận mắt thấy nó chạy được trong việc thật của mình thì tự khắc đổi suy nghĩ, chẳng cần tôi nói thêm câu nào. Từ một vài người, cách làm đó cứ thế lan ra cả trung tâm, chứ không còn nằm gọn trong mỗi dự án của tôi nữa.  

Chap 4: Lên chức mà không ai cầm tay chỉ  

Tới độ tầm tháng 6 năm 2025 tôi được đẩy lên làm PM. Đến tháng 3 năm 2026 thì lên DU Lead, phụ trách tầm trăm mạng.  

Nghe thì cũng cũng đấy, nhưng cái phần oái ăm mà tôi chưa từng kể là: gần như chẳng có ai cầm tay chỉ việc cho tôi cả. Tôi tự mò từng thứ một. Làm sai thì bị trách, làm đúng thì bị coi là chuyện hiển nhiên, đương nhiên phải thế. Cái cảm giác buộc phải trưởng thành mà không có người đồng hành, không được trao cho cơ hội vấp ngã một cách an toàn, nó vắt kiệt sức mình theo một cách rất âm thầm. Nói thật là cái áp lực đó tới giờ vẫn còn, chứ không phải lên chức rồi là nhẹ đầu đâu.  

Người giúp tôi đỡ chông chênh trong giai đoạn này là anh Kiên. Buồn cười là anh vào công ty sau tôi đúng 5 ngày, xuất phát điểm ảnh là PM dự án của tôi, xong rồi đi một mạch lên tới Giám đốc Trung tâm. Ảnh mở cho tôi một góc nhìn khác hẳn về cách đối nhân xử thế, cách chăm lo cho đời sống anh em, cách giúp người khác. Nhưng cái thứ ngấm vào tôi nhất là cách anh tìm được niềm vui ngay trong những lúc dự án ngặt nghèo nhất. Trước đó tôi nghĩ cứ khó là phải căng, phải gồng. Nhìn anh ý tôi mới hiểu, càng khó thì càng phải giữ được cái đầu nhẹ và một nụ cười, vì anh em nhìn vào người dẫn đầu để biết mình có nên hoảng hay không. Cái đó ảnh hưởng tới cách tôi làm lãnh đạo tới tận bây giờ. Giờ thì anh Kiên cũng nghỉ rồi, mỗi lần gặp việc khó tôi vẫn hay nhớ cái kiểu cười tỉnh bơ của anh - có người nói anh tự đắc nhưng tôi thì không nghĩ vậy, tiếc là không còn ngồi cạnh để hỏi thêm được nữa :v  

Mà nói chuyện người đi, cái lứa vào cùng đợt với tôi hồi đó giờ cũng rơi rụng gần hết. Người này nghỉ, người kia chuyển chỗ, mỗi người tản đi một hướng. Nhìn lại nhiều lúc cũng ngậm ngùi, nhưng rồi tôi cũng hiểu, hai năm là đủ dài để một người biết mình thật sự muốn gì. Ai rồi cũng có đường của người đó.  

Tất nhiên hai năm qua còn rất nhiều sếp và đồng nghiệp khác đã chỉ bảo, đỡ đần tôi mà kể ra đây thì không hết. Tôi mang ơn tất cả mọi người, thật lòng.  

Chap 5: Thứ mà tấm bằng khen không kể được  

Nếu để kể về mặt thành tích thì hai năm qua cũng có vài cái để mang về khoe với bố với mẹ, phểnh mũi với vợ con như: Chiến sĩ thi đua cấp Tập đoàn, Người truyền cảm hứng của năm, PM xuất sắc ở Viettel Software Star, giải nhì kèm Sản phẩm tốt nhất ở Hackathon công ty, rồi mấy cái nhân viên xuất sắc theo quý. Vui vãi ra chứ, tôi không giả vờ là mình không vui được =)).  

Nhưng nói thật là chấm hết mấy cái đó rồi thì thứ tôi tự hào nhất lại chẳng nằm trong cái khung nào treo tường được. Đó là sự gắn kết với anh em đồng nghiệp. Là cái cảm giác được anh em tin tưởng, giao việc khó mà yên tâm. Là những đêm cả lũ ngồi lại cùng nhau gỡ một mớ bòng bong tưởng không fix được nổi, rồi sáng hôm sau nhìn nó chạy mà sướng phát điên. Chạm được tới thành quả cùng nhau, vượt qua khó khăn cùng nhau, với tôi đó mới là cái lãi lớn nhất của hai năm này. Nghĩ lại bây giờ mà vẫn còn thấy rạo rực hihi.  

Vài điều tôi rút ra trên hành trình của tôi  

Nếu anh em đang chuẩn bị nhảy vào một môi trường lớn và thấy hơi ngợp, tôi không dám khuyên gì, chỉ kể lại mấy thứ tự mình nhặt được dọc đường mong là hữu ích với anh em.  

Thứ nhất là anh em đừng sợ khó, đừng sợ thất bại. Tôi thấy cái khó nó chả giết được mình đâu, nó chỉ làm mình cứng cáp hơn thôi, miễn là mình đừng bỏ ngang giữa chừng là được.  

Thứ hai là cứ kiên định với con đường mình chọn. Sẽ có lúc làm đúng mà chẳng ai vỗ tay, làm sai thì cả thiên hạ chỉ trỏ, nhưng rồi kết quả thật sẽ tự nói thay mình thôi.  

Thứ ba là đừng để ai thao túng được tâm lý mình. Người ta có thể làm cho mình thấy mình kém cỏi, thấy mình chỉ may mắn chứ không giỏi. Cứ nhìn vào việc mình đã làm được mà đi tiếp.  

Còn lại thì cứ làm thật tốt cái mình giỏi nhất, phần kia để thời gian nó lo.  

Hai năm, từ thằng techlead chán đời ngồi đắn đo có nên đi hay không, tới giờ là một thằng khùng ngồi gõ mấy dòng này giữa đêm . Tôi không biết hai năm tới sẽ ra sao, nhưng nếu được chọn lại thì tôi vẫn gật đầu vào đây, không nghĩ ngợi.  

Anh em nào cũng đang ở khúc chông chênh giống tôi hồi đó thì kể tôi nghe với, để tôi biết mình không lẻ loi nhé.